Fotografije Virdžinije Vulf i prerafaelitske muze

Virginia Woolf at 14 years old, 1896.

Virdžinija Vulf, 1896.

Virginia Woolf and her sister, Vanessa, 1896.

Virdžinija Vulf sa sestrom Vanesom, 1896.

Virginia Woolf with her brother Adrian, 1900.

Virdžinija Vulf sa bratom Adrienom, 1900.

Virginia Woolf

Virdžinija Vulf

Katatonija je definisana kao jedna od mogućih manifestacija mentalnog oboljenja koje se zove šizofrenija. Pokreti obolelog su spori, govor neorganizovan, reakcije na spoljašnje pojave abnormalne, oboleli često ponavlja ono što drugi učine ili kažu. Jedna vrsta odsutnosti, zaumnost, jurodivost prisutna je na licima obolelih. Osobe obolele od katatonije, ili osobe sa sličnim simptomima, bile su inspirativno polazište za umetnike, od Šelija i Edgara Alana Poa, francuskih simbolista do engleskih umetnika koji su sebe nazivali prerafaelitima.

Engleskoj književnici Virdžiniji Vulf katatonija nikada nije dijagnostifikovana, ali posmtrajući njene fotografije, načinjene dok je umetnica bila u dvadesetim godinama svog života, izvesna vizuelna sličnost se nametnula. Povijen vrat, neodređen pogled, sklupčanost tela, mlitavost – sve te te fizičke osobine posedovale su i muze prerafaelita, među kojima je najpoznatija bila Elizabet Sidal, Rosetijeva draga koja je umrla mlada i sa kojom su u kovčeg položene i Rosetijeve pesme (poovski momenat desio se nekoliko godina kasnije kada je Elizabet morala biti otkopana da bi slikar – koji je istovremeno bio i pesnik – uzeo svoje rukopise natrag iz groba).

Analogije su bitne kada mislimo o umetnosti. Ovaj tekst je mini analogija prvenstveno utemeljena na vizuelnoj sličnosti Virdžinije Vulf i prerafaelitskih muza. Prvo sam čitala Kamil Palju a, zatim, i odgledala film Kena Rasela o Rosetiju. Dezintegracija, kojoj najviše doprinosi element vode, čest je motiv engleskih slikara a presuđujući u životu Virdžinije Vulf koja je odlučila da ga u njoj okonča. Prozračno, bestežinsko telo pluta površinom vode a takvim se čini i svest portretisanih muza. Prisustvujemo fluidnosti oblika koji sugerišu fluidnost imaginacije. No, i u slučaju slikara, i u slučaju Virdžinije Vulf, fluidni tokovi iracionalnog, nalik alhemijskom procesu, prešli su u drugo agregatno stanje i postali su predmeti čvrstih kontura: umetnička dela. To kod zaista obolelih nije moguće.

John Everett Millais, Ophelia, 1851-52.

Džon Everet Mile, „Ofelija“, 1852.

John Everett Millais, Ophelia, 1851-52, detail

Džon Everet Mile, „Ofelija“, 1852. (detalj)